bu halk dârülfünûnu konferanslarına âid birkaç sahîfeyi aynen nakl ediyorum:

Halk dârülfunûnun binlerce müşkülâtla mâlî olarak geçirdiği yirmi beş senelik fa'âliyetinden sonra Sinelman'ın sâkin olduğu (Koübyo?) şehrinde millî bir bayram tertîb edilmişdir. Meclisin sonunda Finlandiya'nın her tarafında (reçel kralı) unvânıyla yâd edilen (Yaroyren) söz almış ve bir saat süren bu nutuk kemâl-i dikkatle istima' edilmiştir. Yarvinen'in nutku:

Ben evvelce fakir bir sokak çocuğu idim. Şimdi vatanımız için büyük ve iyi bir kuvvet olduğumu söyleyebilirim. Ben bu mevkî'mi tesâdüfen iyi bir konferans dinlemek sâyesinde kazandım. Benim küçük bir dükkanım vardı. Orada kurabiye, şekerleme falan satardım. Böyle mahdûd ve alâkasız bir hayât geçirmeğe mahkûm olduğumu düşündükçe canım sıkılırdı... Az kazanıyordum... Ruhen sukut etmeğe, içki içmeğe başladım. Bu sırada meşhûr âlimlerimizden birisi kasabamıza geldi... Verdiği konferans beni derin bir uykudan uyandırdı. Hayâtın ma'nasını bana anlatdı. Gâyeye nasıl vâsıl olabileceğimi gösterdi. Hatib sâde fakat harâretli bir lisânla bize meşhûr Robinson hikâyesini nakl etdi. Fırtınalı bir havada boş bir adaya düşen Robinson yalnızlıktan ve mahrûmiyetden ye'ise düşmeyerek çalışmaya başlıyor; ibtidâ kendisine bir mesken yapıyor; buğday ekiyor; yaban keçilerini ehlîleştiriyor; sonradan adaya gelen vahşîlerden birisini kendisine alıştırıyor, dost ve mu'âvin yapıyor; elhasıl mükemmel ve muntazam bir hayât tanzîm ediyor..

Hatib şu sözlerle hitâbesine devâm etdi:

-Ey Fin kardeşler! Milletimizi teşkîl eden iki milyon Fin bu Robinson çocuktan daha âciz, daha zaif, daha budala mıdır?

Muhterem mu'allimler, râhibler, hâkimler, mühendisler, me'murlar, avukatlar, genç Finlandiya'nın evlâdları, münevver çiçekleri; siz de kendi milletiniz arasında birer Robinson olmak istemez misiniz? Robinson hâlî adada insân eti yiyen vahşîyi terbiye etmiş, kendisine arkadaş ve yardımcı yapmış. Siz ise büyük şehirlerde, âlî mekteblerin, gazete idârehânelerin, tiyatro ve müze binalarının duvarları dibinde duruyor ve milletimizin milyonlarca efrâdı hakkında bunlar câhil, kaba ve sarhoştur diye şikâyet ediyorsunuz. Robinson'u göz önüne getiriniz; hayâta ve insânlara karşı vazîfenizin neden ibâret olduğunu düşününüz.

* *
*

Yarvinen nutkuna devâm ediyordu:

-Bu konferans gözlerimi açdı. Büyük bir ruhî inşirahla salondan çıkdım. Şimdi bende de büyük bir adam olmak hevesi uyandı. Bizim şu küçük Finlandiya için ben de büyük bir iş yapayım demeye başladım. Diğer üç arkadaşımı da konferansa götürmüşdüm. Fikrimi bunlara açdığım zaman i'tirâzlar karşısında kaldım.

-Bütün sermâyesi sekiz on liradan ibâret bir kurabiyeci ne yapabilir?

Arkadaşlarımın biri kunduracı biri demirci diğeri de yumurtacı idi.
-Konferanstan dönerken işte her birimiz birer kahraman değil miyiz? Birimiz yumurtacı, birimiz kunduracı, sen de çocuklara şekerli simit satıyorsun. Biz nasıl birer Robinson olabiliriz?
diyorlardı ve gülüşüyorlardı. Bu sırada bana ilham geldi. Akan su gibi bir hitâbeye başladım.

-Ben kurabiye satarım, ama niçin kendi işimde, kendi sâhamda bir Robinson olmayayım? Ben yalnız ballı simit satmam memlekette arıcılığı ilerletebilirim. İşimi o dereceye kadar vardırabilirim ki tatlı kurabiyeler yalnız zenginlere mahsûs bir lüksden ibâret kalmaz. Fakir amele ve köyler de bundan istifâde eder. Ben tatlı kralı olacağım!

Arkadaşlarım handeler arasında:
-Öyle ise biz ne olacağız? diye sordular.

-Biriniz ayakkabı kralı, diğeriniz de yumurtacı kralı olabilir, cevâbını verdim. Şimdi plan kurmaya başladım. Eve gitdik sabaha kadar gözümüze uyku girmedi. Sabaha kadar bu mevzu' üzerinde konuşduk. Çok geçmeden gençliğimizde kurduğumuz mefkûrelerin tahakkukunu gördük. Kunduracı olan arkadaşımın kundura i'mâlâthâneleri şimdi her bir Fin kasabasından ma'âda Avrupa'nın büyük şehirlerinde de vardır. Pazarda sepetiyle yumurta satan arkadaşım yumurta kralı oldu. Nâmı İngiltere Fransa ve Almanya pâyitahtında şöhret buldu.

Ben ise evvelâ bir küçük şurub fabrikası açdım. Bu fabrika hâlâ işliyor. Fabrikam çok ibtidâî ve basit idi. Fakat bunu işletmek için de param yokdu. Bir banka direktörüne gidib fikirlerimi uzun uzadıya îzâh etdim. Direktör:
-Bir def'a tecrübe ediniz. Sizin müstakbel tatlı krallığınız için biz de bir mikdâr sermâyeyi tehlikeye koyacağız.

cevabını verdi. Teşebbüsüm muvaffakiyetle netîcelendi. İ'mâl etdiğim şurub temiz, koyu ve tatlı idi. Şekerden daha tatlı idi. İbtidâ köyleri dolaşır; şurub vererek patates topladım. Bunlardan şurub yaparak tekrar patatesle değiştirdim. ikinci senenin nihâyetinde Finlandiya'nın muhtelif mahallerinde böyle beş fabrikam oldu.

Amele ve köylüler Yarvinen'in reçellerini ekmek dilimine sürerek yemeye dadandılar. Reçel ve ekmek çok def'a âilelerde öğle ve akşam yemeğinin yerini tutuyordu. Çünkü benim yaptırdığım reçel tatlı, ucuz ve mugaddî idi. Bu esnâlarda yine köylerde seyahat ediyor; köylülere yemiş fidanları ve tohumluk patates tevzî' ediyor, bunları nasıl ekeceklerini ve yetiştireceklerini öğretiyordum.

İşlerin inkişâfını gördükçe seviniyordum. Bütün tefekkürâtım şurub, patates, çilek ve vişne mevzu'ları etrâfında dolaşıyordu. Dâimâ bunların ıslâhı mes'eleleriyle uğraşıyordum. Reçel ve tatlıyı seven bütün san'atkarlar, şairler benim yardımcılarım olmuştu.

Ben hep bir şeyi düşünüyordum. O da Yaroynen'in reçellerini nasıl daha ucuza mâl edebilirim?

Nehirler üzerinde günlerce çalışan kayıkçılar, aylarca dağlarda uğraşan kömürcüler benim reçellerimle beslenirlerdi.

Yarvinen'in reçelleri Avrupa'nın her tarafında hattâ Amerika'da bile sürülmeye başladı.

Benim sâyemde Fin gençleri istedikleri kadar muz yiyebilirler. Bizim şurub reçel ve marmelat kutuları müskirât şişeleriyle mücâdele ediyor. Bu kutulardan her biri girdiği köylü veya amele evinde parlak bir şu'a-i şems vazîfesini görür. Bu kutuların eve geldiğini gören çocukların yüzü meserretten parlar. Aile reisinin bir günde kazandığı paranın ispirtoya yani zehre verilmeyib de gıdaya verildiğini gören her bir anne ve her bir âile kadını memnûndur...'

Bu çok kıymetli kitabın mütercimi ta'lim ve terbiye a'zasından Ali Haydar Beyefendidir.

KOCAELİ HALK BANKASI

Türk Anonim Şirketi

Sermayesi

100000 Türk Lirası

Tüccar, esnâf ve halka a'zamî ve şumüllü suhûlet ibrâz etmekle ma'rûf millî bir müessesedir.

Müessese:
1-Te'minat mukâbili, kefâletle ikrâzât.
2-Çek, poliçe ve bil'umûm senedât-ı ticârîye iskontosu.
3-Beray-ı tahsîl senedât-ı ticârîye kabûlü.
4-Muayyen vadeli veya emânet sûretiyle veyahud hesab-ı cari küşâdıyla tevdî'at kabûlü.
5-Rehin veya kefâlet mukâbili te'minat mektubu i'tâsı.

Ve sâir bil'umûm banka mu'âmelâtını îfâ eyler.

Mevduata bervech-i âtî fâiz verir:

Hesab-ı cari sûretiyle bilâ vade mevdu'âta	: Yüzde beş
Üç ay vadeli mevdu'âta	: Yüzde altı
Altı ay vadeli mevdu'âta	: Yüzde sekiz
Senelik mevdu'âta	: Yüzde dokuz

Mu'âmelesinin sür'ati ve dürüstîsiyle umûmun rağbetine mazhar olmuş çok kıymetli ve Kocaeli halkının arzusuyla küşâd edilen müesseseyi bütün Türklere tavsiye ederiz.